नवी दिल्ली : Google Search आणि Gemini चा वापर आता केवळ माहिती शोधण्यासाठी किंवा प्रश्नांची उत्तरे मिळवण्यासाठी मर्यादित राहणार नाही, अशी चिन्हे दिसत आहेत. भारतात Google कडून Gemini आणि AI Mode च्या माध्यमातून Flipkart वरून थेट उत्पादने खरेदी करता येतील का, याची चाचणी सुरू असल्याचे ताज्या वृत्तात समोर आले आहे.

या चाचणीमुळे एखादे उत्पादन शोधण्यासाठी वेगवेगळ्या वेबसाइट्स उघडण्याऐवजी वापरकर्त्याला AI च्या संभाषणातूनच उत्पादन पाहणे, त्याची माहिती समजून घेणे आणि उपलब्ध असल्यास खरेदीच्या प्रक्रियेकडे जाण्याचा पर्याय मिळू शकतो. सध्या ही सुविधा निवडक वापरकर्ते आणि उत्पादनांपुरती मर्यादित असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

Gemini मध्ये नेमका काय बदल होतोय?

Google ने यापूर्वीच भारतातील Gemini मध्ये Shopping शी संबंधित सुविधा आणल्या आहेत. एप्रिल २०२६ मध्ये कंपनीने सांगितले होते की, Gemini मध्ये वापरकर्त्यांना उत्पादनांची यादी (Listings), किंमती, तुलना आणि खरेदीची ठिकाणे थेट संभाषणात पाहता येतील. ही सुविधा Google च्या Shopping Graph वर आधारित आहे, ज्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात उत्पादनांची माहिती एकत्रित केली जाते.

याचा अर्थ असा की, वापरकर्ता उदाहरणार्थ, “₹५०,००० च्या आत चांगला स्मार्टफोन दाखवा” असा प्रश्न विचारू शकतो आणि Gemini त्याला संबंधित पर्याय, किंमती आणि इतर तपशील दाखवू शकते. त्यानंतर उपलब्ध मर्चंटनुसार खरेदीचा पर्यायही समोर येऊ शकतो.

Flipkart ची भूमिका कुठे येते?

ताज्या वृत्तानुसार Google भारतात वॉलमार्टच्या मालकीच्या Flipkart सोबत थेट खरेदीचा प्रयोग करत आहे. या चाचणीचा उद्देश AI इंटरफेस सोडून स्वतंत्रपणे ई-कॉमर्स वेबसाइट उघडण्याची गरज कमी करणे हा आहे.

निवडक वापरकर्त्यांना काही उत्पादनांसाठी Gemini किंवा AI Mode मध्ये थेट खरेदीचा पर्याय दिसत असल्याचे समोर आले आहे. मात्र, ही सुविधा अद्याप व्यापक स्वरूपात सर्व भारतीय वापरकर्त्यांसाठी उपलब्ध झालेली नाही.

‘Buy’ बटणामुळे काय बदलू शकते?

Google च्या अधिकृत माहितीनुसार, पात्र विक्रेत्यांच्या उत्पादनांसाठी Gemini मध्ये ‘Buy’ बटण उपलब्ध होऊ शकते. वापरकर्त्याने ते निवडल्यानंतर थेट Checkout प्रक्रिया सुरू होते. Google Pay शी जोडलेला पत्ता आणि पेमेंट पद्धत उपलब्ध असल्यास ही माहिती आधीच भरलेली असू शकते.

Google ने स्पष्ट केले आहे की अशा खरेदीमध्ये पेमेंट, शिपिंग, रिटर्न आणि ग्राहक सेवा यांची संपूर्ण जबाबदारी संबंधित विक्रेत्याकडेच राहते. म्हणजेच Gemini हे केवळ खरेदीचा इंटरफेस आणि सहाय्यक म्हणून काम करेल; प्रत्यक्ष व्यवहाराची प्रक्रिया मर्चंट पातळीवरच पूर्ण होईल.

AI Search पासून AI Shopping पर्यंतचा प्रवास

या बदलाकडे केवळ एक नवीन फीचर म्हणून पाहण्यापेक्षा Google च्या सर्च धोरणातील व्यापक बदल म्हणून पाहिले पाहिजे. पारंपरिक सर्चमध्ये वापरकर्ता एखादी वस्तू शोधतो, विविध वेबसाइट्स उघडतो, किंमतींची तुलना करतो आणि त्यानंतर खरेदी करतो.

AI Shopping मुळे ही संपूर्ण प्रक्रिया अधिक संवादात्मक (Conversational) होत आहे. वापरकर्ता आपल्या गरजा साध्या भाषेत सांगतो, AI संबंधित उत्पादने शोधते, पर्यायांची तुलना करते आणि खरेदीसाठी पुढचा मार्ग उपलब्ध करून देते.

Google ने भारतासाठी AI Mode मधील खरेदीचा अनुभव अधिक सोपा करण्याची घोषणा आधीच केली आहे. कंपनीच्या मते, AI Mode मध्ये खरेदीशी संबंधित प्रश्नांसाठी फोटो, किंमत, रिव्ह्यूज आणि इन्व्हेंटरीची माहिती एकाच ठिकाणी एकत्रित स्वरूपात दाखवली जाते.

भारतीय ग्राहकांसाठी याचा काय फायदा?

भारतामध्ये ऑनलाइन खरेदीसाठी Flipkart चा मोठ्या प्रमाणावर वापर होत असल्याने AI आणि ई-कॉमर्सचे हे एकत्रीकरण ग्राहकांच्या खरेदी पद्धतीवर मोठा परिणाम करू शकते. उत्पादन शोधणे, पर्यायांची तुलना करणे आणि खरेदी पूर्ण करणे या सर्व पायऱ्या एकाच चॅट इंटरफेसमध्ये आणल्या जात आहेत.

विशेषतः स्मार्टफोन, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि ज्या वस्तूंसाठी अधिक माहितीची गरज असते, अशा उत्पादनांसाठी AI कडून तुलना आणि शिफारशी घेऊन लगेच खरेदी करण्याचा पर्याय ग्राहकांसाठी अत्यंत सोयीस्कर ठरू शकतो.

Google Pay आणि मर्चंट खाते जोडणे

Google च्या माहितीनुसार, सहभागी विक्रेत्यांसाठी ग्राहक आपले आधीचे खाते Google Account शी लिंक करू शकतात. यामुळे खरेदी प्रक्रिया अधिक जलद होते आणि लॉयल्टी पॉईंट्स, रिवॉर्ड्स किंवा सदस्यांसाठीच्या विशेष सवलतींचा थेट लाभ घेता येतो.

मात्र खाते लिंक करण्यापूर्वी Google कोणती माहिती पाहू शकते आणि कोणत्या परवानग्या दिल्या जात आहेत, हे तपासून घेणे आवश्यक आहे. ही जोडलेली खाती नंतर Google Account मधून सहज काढता किंवा व्यवस्थापित करता येतात.

हे फीचर सध्या सर्वांसाठी उपलब्ध आहे का?

नाही. Flipkart सोबत थेट खरेदीच्या सुविधेबाबत सुरू असलेली ही चाचणी सध्या मर्यादित स्वरूपात (Limited Rollout) आहे. त्यामुळे प्रत्येक भारतीय युझरला लगेच हे ‘Buy’ बटण दिसेलच असे नाही.

Google Gemini मधील बेसिक शॉपिंग पर्याय सध्या भारतात उपलब्ध आहेत. मात्र Flipkart सोबतच्या या थेट खरेदीच्या सुविधेची अधिकृत आणि पूर्ण उपलब्धता पुढील काही टप्प्यांत स्पष्ट होईल.