मुंबईत वाढत्या प्रदूषणाच्या गंभीर समस्येवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलण्यात आले आहे. 'श्वास' (Shwas) नावाच्या एका नवीन प्रणालीद्वारे आता बांधकामाधीन प्रकल्पांमुळे होणाऱ्या प्रदूषणावर लगाम घालण्याचा प्रयत्न केला जात आहे. या प्रणालीमुळे नागरिक थेट बारकोड स्कॅन करून प्रदूषणासंदर्भात तक्रारी नोंदवू शकतील, तर नियमभंग करणाऱ्या विकासकांना तात्काळ नोटीस बजावली जाणार आहे.

'श्वास' प्रणाली नेमकी कशी काम करेल?

मिळालेल्या प्राथमिक माहितीनुसार, 'श्वास' प्रणाली मुंबईतील बांधकाम प्रकल्पांवर, विशेषतः झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरणाच्या (SRA) प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रित करेल. या प्रणालीमध्ये प्रत्येक बांधकाम स्थळावर एक विशिष्ट बारकोड उपलब्ध असेल. नागरिकांना जर एखाद्या बांधकाम स्थळावरून धूळ किंवा इतर प्रकारच्या प्रदूषणाचा त्रास होत असेल, तर ते आपल्या स्मार्टफोनने हा बारकोड स्कॅन करून थेट आपली तक्रार नोंदवू शकतील. यामुळे तक्रार नोंदणी प्रक्रिया अत्यंत सोपी आणि जलद होणार आहे.

विकासकांवर कारवाईचा बडगा

या नवीन प्रणालीमुळे केवळ तक्रार नोंदणीच सोपी होणार नाही, तर नियमभंग करणाऱ्या विकासकांवर कठोर कारवाई करणेही शक्य होणार आहे. सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, 'श्वास' प्रणालीद्वारे नोंदवलेल्या तक्रारींची त्वरित दखल घेतली जाईल आणि ज्या विकासकांकडून प्रदूषणाचे नियम पाळले जात नाहीत, त्यांना तात्काळ नोटीस बजावली जाईल. मुंबईतील हवा गुणवत्ता सुधारण्यासाठी आणि नागरिकांना स्वच्छ श्वास घेता यावा यासाठी हे पाऊल उचलण्यात आले आहे, असे अधिकाऱ्यांनी नमूद केले आहे.

'मुंबईतील वाढत्या बांधकाम प्रदूषणावर नियंत्रण मिळवणे अत्यंत आवश्यक आहे. 'श्वास' प्रणालीमुळे नागरिक थेट सहभागी होऊन या समस्येवर मात करण्यास मदत करतील,' असे एका वरिष्ठ अधिकाऱ्याने सांगितले.

प्रदूषण नियंत्रणासाठी इतर उपाययोजना

  • बांधकाम स्थळांवर धूळ नियंत्रणासाठी जाळ्यांचा वापर अनिवार्य.
  • बांधकाम साहित्याची योग्य वाहतूक आणि साठवणूक.
  • पाण्याचा नियमित वापर करून धूळ कमी करणे.
  • प्रदूषण नियंत्रण नियमांचे कठोर पालन न करणाऱ्यांवर दंडात्मक कारवाई.