लडाखमधील प्रसिद्ध सामाजिक कार्यकर्ते, शिक्षणतज्ज्ञ आणि पर्यावरणवादी सोनम वांगचुक यांना उपोषणाच्या २१व्या दिवशी प्रकृती खालावल्यामुळे शनिवारी दिल्लीतील सफदरजंग रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. गेल्या तीन आठवड्यांपासून ते जंतरमंतर येथे बेमुदत उपोषण करत असून त्यांच्या आरोग्याबाबत वाढत्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर प्रशासनाने त्यांना वैद्यकीय देखरेखीखाली हलवले.

पत्नीने उपचारांपूर्वी संमतीची केली मागणी

सोनम वांगचुक यांच्या पत्नी गीतांजली जे. आंगमो यांनी सोशल मीडिया पोस्टद्वारे स्पष्ट केले की, त्यांच्या पतीला कोणतेही औषध, द्रवपदार्थ किंवा वैद्यकीय उपचार देण्यापूर्वी कुटुंबीयांची आणि गेल्या अनेक दिवसांपासून त्यांच्यावर लक्ष ठेवणाऱ्या डॉक्टरांची संमती घेणे आवश्यक आहे. त्यांनी कोणतीही वैद्यकीय प्रक्रिया घाईघाईने करू नये, असेही आवाहन केले.

२१ दिवसांच्या उपोषणानंतर प्रकृती खालावली

सोनम वांगचुक यांनी परीक्षा व्यवस्थेतील कथित अनियमितता आणि शिक्षण व्यवस्थेतील उत्तरदायित्वाच्या मागण्यांसाठी जंतरमंतर येथे बेमुदत उपोषण सुरू केले होते. उपोषणाचा कालावधी वाढत गेल्याने त्यांना अशक्तपणा, निर्जलीकरण आणि शारीरिक थकवा जाणवू लागल्याची माहिती समोर आली. आरोग्य बिघडत असल्याचे लक्षात आल्यानंतर त्यांना तातडीने रुग्णालयात दाखल करण्यात आले.

आंदोलनस्थळी तणावाचे वातावरण

रुग्णालयात हलवण्याच्या एक दिवस आधी आंदोलनस्थळी तणाव निर्माण झाल्याचा दावा आंदोलन आयोजकांनी केला. काही अज्ञात व्यक्तींनी आंदोलनात व्यत्यय आणण्याचा प्रयत्न केल्याचा आरोप करण्यात आला. तसेच काही आंदोलनकर्त्यांनी पोलिसांनी कारवाई केल्याचा दावा केला आहे. मात्र या आरोपांची स्वतंत्र अधिकृत पुष्टी झालेली नाही.

सोनम वांगचुक यांच्या आंदोलनाला देशभरातून पाठिंबा

सोनम वांगचुक यांच्या उपोषणाला देशभरातील विद्यार्थी, सामाजिक कार्यकर्ते आणि विविध संघटनांकडून पाठिंबा मिळत आहे. परीक्षा प्रक्रियेत पारदर्शकता, जबाबदारी आणि सुधारणा करण्याच्या मागणीमुळे हे आंदोलन राष्ट्रीय चर्चेचा विषय बनले आहे.

सोनम वांगचुक कोण आहेत?

सोनम वांगचुक हे लडाखमधील अभियंता, नवोन्मेषक आणि शिक्षण सुधारणा क्षेत्रातील प्रमुख व्यक्तिमत्त्व आहेत. पर्यावरणपूरक तंत्रज्ञान, हिमालयीन भागातील शाश्वत विकास आणि शिक्षण क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानामुळे त्यांना आंतरराष्ट्रीय स्तरावर ओळख मिळाली आहे. लोकप्रिय चित्रपट 3 Idiots मधील 'फुन्सुख वांगडू' हे पात्र त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वावर प्रेरित असल्याचे मानले जाते.

पुढे काय?

सध्या सोनम वांगचुक यांच्यावर सफदरजंग रुग्णालयात डॉक्टरांच्या देखरेखीखाली उपचार सुरू आहेत. त्यांच्या प्रकृतीबाबत अधिकृत वैद्यकीय बुलेटिनची प्रतीक्षा असून उपोषणाबाबत पुढील भूमिका कुटुंबीय आणि आंदोलन आयोजकांकडून लवकरच स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.