दुर्घटनेमागे ३५ वर्षे जुनी समस्या

मोशी कचरा डेपोत बुधवारी दुपारी घडलेल्या दुर्घटनेमागे तात्कालिक कारणाबरोबरच एक दीर्घकालीन प्रशासकीय समस्याही समोर आली आहे. १९९१ पासून पिंपरी-चिंचवड शहराचा संपूर्ण कचरा याच ८१ एकर जागेत टाकला जात असून, गेल्या ३५ वर्षांत साचलेल्या कचऱ्यामुळे या ठिकाणी प्रचंड डोंगर तयार झाले आहेत. डेपोची क्षमता आता पूर्णपणे संपुष्टात आल्याचे महापालिका अधिकाऱ्यांकडून सांगण्यात येत आहे.

सलग पावसानंतर कचऱ्याचा डोंगर खचला

सलग पाच दिवस सुरू असलेल्या मुसळधार पावसामुळे कचऱ्याच्या डोंगराचे स्खलन होऊन ही दुर्घटना घडल्याचा प्राथमिक अंदाज प्रशासनाने व्यक्त केला आहे. दुर्घटनेच्या वेळी दुपारच्या जेवणासाठी २३ कामगार डेपोतील इमारतीत उपस्थित होते. त्यापैकी पाच जण वेळीच बाहेर पडण्यात यशस्वी झाले, तर उर्वरित १८ कामगार ढिगाऱ्याखाली अडकले होते.

बचावकार्यात आतापर्यंतची प्रगती

घटनेची माहिती मिळताच अग्निशमन दल, आपत्ती व्यवस्थापन पथक, स्थानिक पोलीस आणि पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका प्रशासनाने तातडीने बचावकार्य सुरू केले. आतापर्यंत नऊ कामगारांची यशस्वीरित्या सुटका करण्यात आली असून, उर्वरित कामगारांचा शोध सुरू आहे. जेसीबीसारख्या यंत्रांच्या मदतीने ढिगारा हटवण्याचे काम युद्धपातळीवर सुरू आहे.

दररोज १४०० टन कचरा, क्षमता संपुष्टात

पिंपरी-चिंचवड शहराची लोकसंख्या सध्या ३० लाखांहून अधिक असून, शहरातून दररोज सुमारे १,४०० टन कचरा तयार होतो. यामध्ये ओला, सुका, हॉटेल आणि भाजी मंडईचा कचरा तसेच जैववैद्यकीय कचऱ्याचाही समावेश आहे. एवढ्या मोठ्या प्रमाणात दररोज कचरा साचत असताना, डेपोच्या २५ एकर जागेवर आधीच कचऱ्याचे डोंगर तयार झाले होते.

बायोमायनिंग प्रकल्प सुरू, पण वेळेत पूर्ण होणार का?

महापालिकेने या जुन्या कचऱ्याची शास्त्रोक्त पद्धतीने विल्हेवाट लावण्यासाठी बायोमायनिंग प्रकल्प हाती घेतला आहे. या प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्याचा खर्च १४२ कोटी रुपयांवर पोहोचला असून, हे काम १२ नोव्हेंबर २०२६ पर्यंत पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट आहे. मात्र बुधवारच्या दुर्घटनेने या डेपोतील कचरा व्यवस्थापनातील त्रुटी आणि प्रकल्पाच्या वेळेवर पूर्ण होण्याबाबत प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे.

प्रशासनासमोरील आव्हाने

दुर्घटनेनंतर स्थानिक नागरिक आणि लोकप्रतिनिधींनी डेपो व्यवस्थापनातील निष्काळजीपणावर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. ३५ वर्षे जुन्या या समस्येचे कायमस्वरूपी निराकरण करण्यासाठी ठोस पावले उचलण्याची गरज व्यक्त करण्यात येत आहे. महापालिका आयुक्तांनी घटनास्थळी भेट देऊन बाधित कुटुंबीयांची भेट घेतली असून, बचावकार्य पूर्ण झाल्यानंतर याबाबत सविस्तर चौकशीचे आदेश दिले जाण्याची शक्यता आहे.