पुणे: पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड शहरातील लाखो आयटीयन्स आणि दैनंदिन प्रवाशांसाठी दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. हिंजवडी आयटी पार्कला थेट मध्यवर्ती पुण्याच्या सिव्हिल कोर्टाशी जोडणारी बहुप्रतिक्षित 'पुणेरी मेट्रो' (लाइन ३) लवकरच प्रवाशांच्या सेवेत दाखल होत आहे. सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेला वेगवान आणि प्रदूषणमुक्त करणारा हा २३ किलोमीटर लांबीचा उन्नत (Elevated) मेट्रो प्रकल्प दैनंदिन वाहतूक कोंडीतून पुणेकरांची कायमस्वरूपी सुटका करणार आहे. अधिकृत मेट्रो मार्गदर्शक तत्त्वे, प्रवासी भाडे आणि वेळापत्रकासाठी पुणे मेट्रो अधिकृत पोर्टल पाहा.

प्रकल्पाची व्याप्ती आणि कनेक्टिव्हिटी: २३ किलोमीटर अन् २३ स्थानके

पुणेरी मेट्रो लाइन ३ ची रचना हिंजवडीतील प्रमुख तंत्रज्ञान कंपन्या आणि शहरातील प्रमुख निवासी भागांना थेट जोडण्यासाठी करण्यात आली आहे:

  • प्रकल्पाचा मार्ग: ही मार्गिका माण (मेगापोलिस) येथून सुरू होऊन वाकड, बालेवाडी, कृषी महाविद्यालय आणि सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठ चौकामार्गे थेट सिव्हिल कोर्ट इंटरचेंजपर्यंत धावेल.
  • प्रमुख स्थानके: २३ किलोमीटरच्या टप्प्यात एकूण २३ अत्याधुनिक मेट्रो स्थानके उभारण्यात आली आहेत, ज्यामुळे वाकड, बाणेर, बालेवाडी आणि शिवाजीनगर भागातील कनेक्टिव्हिटी मजबूत होईल.

वाहतूक कोंडीतून मुक्ती: प्रवासाचा वेळ थेट अर्ध्यावर

सध्या हिंजवडी आयटी पार्ककडे जाणाऱ्या किंवा तेथून पुण्यात येणाऱ्या चाकरमान्यांना वाकड आणि विद्यापीठ चौकातील तीव्र ट्रॅफिकमुळे रस्त्याने प्रवास करताना तब्बल ७० ते ८० मिनिटे खर्ची घालावी लागतात. मेट्रो सेवा सुरू झाल्यानंतर हा संपूर्ण प्रवास अवघ्या ३५ ते ४० मिनिटांत पूर्ण होणार आहे. यामुळे प्रवाशांचे दररोज ४० ते ५० मौल्यवान मिनिटे वाचणार असून वाहनांच्या इंधनाची मोठी बचत होईल.

'पिंक लाइन' आणि महिला सक्षमीकरणाचा नवा आदर्श

या मेट्रो प्रकल्पाची विशेष ओळख म्हणजे 'पिंक लाइन' ही संकल्पना आहे:

  • महिलांचे नेतृत्व: या प्रकल्पाच्या नियोजनात आणि प्रशासकीय पातळीवर महिला अधिकाऱ्यांचा मोठा वाटा आहे.
  • महिला लोको पायलट: केवळ कार्यालयांपुरते मर्यादित न राहता प्रत्यक्ष मेट्रो चालवण्याची जबाबदारी उच्चशिक्षित महिला इंजिनियर्स आणि लोको पायलट्स सांभाळणार आहेत.

अत्याधुनिक डबे, सुरक्षा आणि प्रवासी सुविधा

प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी आणि प्रवासाचा अनुभव सुखकर करण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय मानकांचा वापर करण्यात आला आहे:

  • हलके स्टेनलेस स्टील डबे: मेट्रोचे कोचेस उच्च दर्जाच्या स्टेनलेस स्टीलपासून बनवले असून ते वजनाने हलके आणि ऊर्जा कार्यक्षम आहेत.
  • पर्च सीट्स आणि पारदर्शक दरवाजे: गर्दीच्या वेळेत प्रवाशांना टेकून उभे राहण्यासाठी विशेष 'पर्च सीट्स' (Perch Seats), लॅपटॉप व मोबाईल चार्जिंग पॉइंट्स, संपूर्ण पारदर्शक काचेचे स्वयंचलित दरवाजे आणि ऊर्जा बचतीसाठी एलईडी पॅनेल्स बसवले आहेत.

पर्यावरणाचा समतोल आणि दोन टप्प्यांत लोकार्पण

प्रकल्प उभारणीदरम्यान कापण्यात आलेल्या झाडांच्या बदल्यात तब्बल ६५ हजार नवीन झाडे लावण्यात आली असून, जुन्या मोठ्या वृक्षांचे यशस्वी पुनर्रोपण (Transplantation) करण्यात आले आहे. पहिल्या टप्प्यात माण (मेगापोलिस) ते आर. के. लक्ष्मण नगर (बालेवाडी) दरम्यानचा १२ किलोमीटरचा मार्ग सर्वसामान्यांसाठी खुला केला जाईल. त्यानंतर दुसऱ्या टप्प्यात ही सेवा थेट सिव्हिल कोर्टापर्यंत नेऊन वनाज-रामवाडी (लाइन २) आणि पिंपरी-स्वारगेट (लाइन १) मेट्रो मार्गांशी जोडली जाईल.