पिंपरी-चिंचवड: सण आणि उत्सवांच्या नावाखाली निवासी सोसायट्यांमध्ये रात्री-अपरात्री वाजणाऱ्या कर्णकर्कश डीजे (DJ) आणि डॉल्बीच्या भिंतींमुळे सर्वसामान्य नागरिकांचे आरोग्य कसे धोक्यात आले आहे, याचे सुन्न करणारे वास्तव पिंपरी-चिंचवडच्या मोशी परिसरातून उघडकीस आले आहे. मोशीतील 'मंत्रा मोमेंट्स सोसायटी' (Mantra Moments Society) मध्ये राहणाऱ्या वर्षा कदम यांनी मांडलेली आपबिती केवळ हृदयद्रावक नसून, बेसुमार ध्वनी प्रदूषणाने एका कुटुंबाचे आयुष्य कसे उद्ध्वस्त केले आहे याचा विदारक आरसा दाखवणारी आहे. (वृत्तसंकलन श्रेय: हे वृत्त आणि ग्राऊंड रिपोर्टिंग 'एबीपी माझा'चे प्रतिनिधी समंदार गुंजारी यांनी केले असून, छायाचित्रण अमोल गवाळे यांनी केले आहे.) अधिकृत ध्वनी प्रदूषण नियंत्रण नियमावली आणि नागरी तक्रार निवारण मार्गदर्शक तत्त्वांसाठी पिंपरी-चिंचवड पोलीस आयुक्तालय पोर्टल पाहा.

वडिलांचा मांडीवर गेला जीव, पण खाली डीजे वाजतच राहिला

वर्षा कदम यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, सोसायटीत सणांच्या नावाखाली इमारतींच्या अगदी खाली उच्च क्षमतेच्या साऊंड सिस्टिम लावल्या जातात. गेल्या वर्षी त्यांचे वृद्ध वडील गंभीर आजारी असताना सोसायटीत कानठळ्या बसवणारा डीजे सुरू होता:

हे सुद्धा वाचा: पिंपरी-चिंचवड पोलीस शिपायाचा मृत्यू; निगडीतील ट्रान्सपोर्ट नगरमध्ये मृतदेह आढळला
  • प्रकृती खालावल्याने स्थलांतर: डीजेच्या प्रचंड कंपनांमुळे (Vibrations) आणि आवाजामुळे वडिलांची प्रकृती अधिक खालावू नये म्हणून त्यांना तातडीने मूळ गावी हलवण्यात आले.
  • मांडीवर घेतला अखेरचा श्वास: त्या प्रवासाच्या आणि मानसिक त्रासाच्या धक्क्यातून त्यांचे वडील सावरू शकले नाहीत आणि अवघ्या दोनच दिवसांत वडिलांनी त्यांच्या मांडीवर प्राण सोडला.
  • संवेदनशून्यतेचा कळस: कदम कुटुंबावर दुःखाचा डोंगर कोसळलेला असतानाही सोसायटीतील उत्सव समितीने किंवा मंडळाने आपला डीजेचा दणदणाट थांबवला नाही.

अपस्मारग्रस्त मुलाचा लढा आणि घर सोडण्याची नामुष्की

वर्षा कदम यांचा लहान मुलगा अपस्मार (Epilepsy/Fits) या आजाराने त्रस्त आहे. उच्च क्षमतेच्या ध्वनिक्षेपकांच्या आवाजाने आणि जमिनीतून येणाऱ्या कंपनांमुळे त्याला तीव्र झटके येण्याचा धोका सतत असतो. स्वतः कदम यादेखील आरोग्याच्या समस्यांशी झुंजत आहेत. जेव्हा जेव्हा सोसायटीत डीजे लावला जातो, तेव्हा मुलाचा जीव वाचवण्यासाठी त्यांना स्वतःचे हक्काचे घर सोडून नातेवाईकांकडे किंवा शहराबाहेर जाऊन तात्पुरता आश्रय घ्यावा लागतो.

"तुम्ही धर्मविरोधी"; सोसायटी पदाधिकाऱ्यांकडून 'घर विका'चा सल्ला

आपल्या मुलाच्या जगण्याच्या आणि अभ्यासाच्या हक्कासाठी जेव्हा कदम यांनी सोसायटीच्या बैठकीत व व्हॉट्सॲप ग्रुपवर आवाज उठवला, तेव्हा त्यांना मदतीऐवजी मानसिक छळाला सामोरे जावे लागले:

  • धर्माच्या नावाखाली गप्प करण्याचे प्रयत्न: आवाज कमी करण्याची विनंती करताच त्यांना थेट "तुम्ही सणांच्या आणि धर्माच्या विरोधात आहात" असा शिक्का मारून गप्प करण्याचा प्रयत्न झाला.
  • उद्धट सल्ले: काही पदाधिकाऱ्यांनी "तुम्हाला त्रास होत असेल तर घराला साऊंडप्रूफ काचा बसवा किंवा हक्काचे घर विकून दुसरीकडे निघून जा" असे अत्यंत बेजबाबदार व असंवेदनशील सल्ले दिले.

न्यायालयाच्या आदेशांची पायमल्ली; पोलिसांच्या कारवाईवर प्रश्नचिन्ह

सर्वोच्च न्यायालय आणि मुंबई उच्च न्यायालयाने निवासी भागातील सायलेंट झोन, ध्वनी मर्यादा (डेसिबल मर्यादा) आणि रात्री १० नंतर लाऊडस्पीकर वाजवण्यावर स्पष्ट निर्बंध घातलेले असतानाही मोशीमध्ये नियमांची उघड पायमल्ली होत आहे. कदम यांनी भोसरी आणि एमआयडीसी पोलीस ठाण्यात वारंवार तक्रारी नोंदवल्या; मात्र पोलिसांनी केवळ नाममात्र समज देण्यापलीकडे कोणतीही ठोस दंडात्मक कारवाई केली नाही. एका निष्पाप नागरिकाचा बळी गेल्यानंतर आणि लहान मुलाचे आरोग्य धोक्यात असतानाही पोलीस प्रशासन डोळेझाक करत असल्याने स्थानिक नागरिकांमधून तीव्र संताप व्यक्त होत आहे.