सातत्याने सुरू असलेल्या विद्यार्थी आंदोलनानंतर प्रधान यांचा राजीनामा

केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांनी शनिवार, २५ जुलै २०२६ रोजी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला असून, तो पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्याकडे सुपूर्द केला आहे. दिल्लीतील जंतर-मंतरवर गेल्या अनेक आठवड्यांपासून सुरू असलेल्या विद्यार्थी आंदोलनानंतर हा निर्णय घेण्यात आला, ज्यामध्ये आंदोलक नीट-यूजी २०२६ वैद्यकीय प्रवेश परीक्षेतील गैरप्रकारांवरून त्यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत होते. ताज्या वृत्तांनुसार, पंतप्रधानांनी अद्याप हा राजीनामा अधिकृतरीत्या स्वीकारलेला नाही.

'हा वैयक्तिक प्रतिष्ठेचा मुद्दा नाही'

देशातील तरुणांना उद्देशून लिहिलेल्या दोन पानी पत्रात धर्मेंद्र प्रधान यांनी म्हटले आहे की, विद्यार्थ्यांच्या हिताचे रक्षण करण्यासाठी आणि नीट वाद दीर्घकालीन कायदेशीर किंवा राजकीय लढाईत रूपांतरित होऊ नये यासाठी त्यांनी हा निर्णय घेतला आहे. भारताचे तरुण हीच देशाची खरी ताकद असून, त्यांना संभ्रम व आरोपांच्या जाळ्यात अडकू देणार नाही, असे त्यांनी नमूद केले. एकाही विद्यार्थ्याचे भविष्य कायदेशीर गुंतागुंतीत अडकावे अशी त्यांची इच्छा नसून, विद्यार्थ्यांनी आपला वेळ अभ्यास आणि करिअर घडवण्यावर केंद्रित करावा, असे आवाहन त्यांनी केले.

नीट वादावर सरकारच्या भूमिकेचे समर्थन

आपल्या पत्रात प्रधान यांनी २०२६ च्या नीट-यूजी वादाबाबत केंद्र सरकारच्या हाताळणीचे समर्थन करताना सांगितले की, ३ मे २०२६ रोजी झालेल्या परीक्षेत गैरप्रकार आढळल्यानंतर सरकारने तातडीने या प्रकरणाचा तपास सीबीआयकडे सोपवला आणि परीक्षा रद्द केली. पंतप्रधान मोदींचे आभार मानत त्यांनी देशसेवेची संधी दिल्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त केली, तसेच आपल्या कार्यकाळात कॅबिनेट सहकारी व मंत्रालयातील अधिकाऱ्यांच्या सहकार्याबद्दलही आभार मानले. सार्वजनिक सेवा हीच आपल्या आयुष्यातील सर्वोच्च प्राथमिकता राहिली असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

पार्श्वभूमी: आठवड्याभरात वाढत गेलेले आंदोलन

हा राजीनामा कॉकरोच जनता पार्टीच्या (सीजेपी) प्रतिनिधींनी केंद्रीय मंत्री जेपी नड्डा आणि जितेंद्र सिंह यांची भेट घेतल्याच्या एक दिवसानंतर आला आहे. अभिजीत डिप्के यांच्या नेतृत्वाखालील हे आंदोलन गेल्या महिन्यात दिल्लीत सुरू झाले होते आणि हवामान कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांनी अनिश्चितकालीन उपोषण सुरू केल्यानंतर त्याला अधिक गती मिळाली. सरकारच्या आश्वासनांनंतर वांगचुक यांनी अवघ्या एक दिवस आधीच २६ दिवसांचे उपोषण सोडले होते. विशेष म्हणजे, प्रधान यांच्या राजीनाम्याच्या काही तास आधीच एका सरकारी सूत्राने केंद्र सरकार त्यांचा राजीनामा स्वीकारण्याच्या विचारात नसल्याचे संकेत दिले होते, यावरून दिवसभरात परिस्थिती किती वेगाने बदलली हे स्पष्ट होते.

जंतर-मंतरवर जल्लोष

कॉकरोच जनता पार्टीने प्रधान यांच्या घोषणेचे स्वागत करत, आंदोलक ठाम राहिले तर सरकारला झुकवता येते याचा हा पुरावा असल्याचे म्हटले आहे. सोशल मीडियावर शेअर करण्यात आलेल्या व्हिडिओंमध्ये जंतर-मंतरवर आंदोलक जल्लोष करताना दिसले. यापूर्वी विरोधी पक्षनेते राहुल गांधी यांनी म्हटले होते की, केवळ प्रधान यांचे खाते बदलणे पुरेसे ठरणार नाही, तर त्यांना कॅबिनेटमधून हटवलेच पाहिजे.

पुढे काय?

राजीनामा सुपूर्द केल्यानंतर आता सर्वांचे लक्ष पंतप्रधान मोदी तो अधिकृतरीत्या स्वीकारतात का, तसेच शिक्षण मंत्रालयाची जबाबदारी पुढे कोणाकडे सोपवली जाते, याकडे लागले आहे. गेल्या अनेक आठवड्यांपासून संसद, सर्वोच्च न्यायालय आणि दिल्लीच्या रस्त्यांपर्यंत पोहोचलेल्या या वादातील हा एक मोठा टप्पा असून, येत्या काळात याचा राजकीय वातावरणावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.